Alles over JXL bestanden

de geplande opvolger van JPEG, die zich niet uit het veld laat slaan

Laatst bijgewerkt op 25 april 2026 door Sören Ramspeck met meer dan 128.395.750 geconverteerde bestanden sinds 2013.

Er zijn veel pogingen gedaan om JPEG te vervangen: WDP, JXR, JPEG-2000, maar ze zijn allemaal mislukt. JPEG XL leek bijna hetzelfde lot te ondergaan, maar eind 2025 / begin 2026 kwam (opnieuw) de ommekeer: Google gaat JPEG XL toch ondersteunen in Chrome.

JXL als opvolger van JPEG

JPEG XL (bestandsextensie .jxl) is gekomen om JPEG te vervangen en heeft alles in huis wat daarvoor nodig is. Het formaat combineert verliesvrije en verliesgevende compressie in één enkele, licentievrije standaard en levert daarbij ook nog eens betere resultaten dan JPEG, PNG en WEBP. Ontwikkeld door de Joint Photographic Experts Group (JPEG) en gestandaardiseerd als ISO/IEC 18181, moet JPEG XL op lange termijn de klassieke beeldformaten vervangen ^[1]. De "L" staat voor Long-Term, de X is overgenomen van de andere JPEG-uitbreidingen (XR, XT, …).

Wat maakt JPEG XL zo bijzonder?

JPEG XL is niet "een beetje meer JPEG". Het is een uiterst modern beeldformaat dat meerdere problemen tegelijk probeert op te lossen. In de verliesgevende modus (zoals JPEG) zijn JXL-bestanden doorgaans 50 tot 60% kleiner dan conventionele JPEG's bij vergelijkbare kwaliteit. Ten opzichte van het eveneens zeer moderne AVIF-formaat kan JPEG niet altijd kleinere bestanden bieden, maar wel een hogere snelheid bij het coderen.

Het echte hoogtepunt: JPEG XL kan bestaande JPEG-bestanden zonder verder kwaliteitsverlies opnieuw comprimeren en daarbij ongeveer 20% opslagruimte besparen ^[3]. Geen kwaliteitsverlies, geen artefacten, gewoon 20% minder opslagruimte nodig. Voor websites met veel afbeeldingen is 20% een enorme besparing.

Bovendien biedt JPEG XL functies die geen enkel ander gangbaar webafbeeldingsformaat in deze combinatie ondersteunt: progressieve decodering (de afbeelding wordt van grof naar fijn opgebouwd, in plaats van regel voor regel te laden), HDR-ondersteuning met een kleurdiepte tot 32 bit, brede kleurruimten (Display P3, Rec. 2100) en transparantie (alfakanaal) ^[1]. Bovendien mogen afbeeldingen een hoogte en breedte hebben van maximaal 1 miljard pixels, in tegenstelling tot JPEG, dat het moet doen met 65.535×65.535 pixels.

De turbulente geschiedenis van JPEG-XL

De ontwikkeling van JPEG XL begon in 2017 met een oproep tot het indienen van voorstellen door de JPEG-groep ^[3]. Twee veelbelovende benaderingen, Google's PIK en Cloudinary's FUIF, werden samengevoegd en resulteerden in 2022 in de voltooide standaard. Tot zover niets bijzonders.

Het spannendere verhaal speelt zich af bij de browsers: Chrome en Firefox boden vanaf 2021 experimentele ondersteuning achter een feature-flag ^[3]. Maar toen, in oktober 2022, kwam de klap: Google verwijderde de JXL-ondersteuning uit Chrome met het argument dat er "niet genoeg interesse in het ecosysteem" was, en voerde veiligheidsoverwegingen aan ^[5]. Meer dan 1.000 upvotes en talloze verontwaardigde reacties in de Chromium-bugtracker zagen dat echter anders ^[6]. Critici vermoedden dat Google liever het eigen AVIF-formaat (via de Alliance for Open Media) wilde pushen dan de weg vrij te maken voor een onafhankelijke standaard ^[3].

Wat volgde was een drie jaar durende strijd van de community. Apple nam JPEG XL in 2023 officieel op in Safari; de iPhone 16 Pro gebruikt de standaard in Apple's ProRaw. Mozilla schakelde over van een afwijzend standpunt naar een neutraal standpunt en begon te werken aan een op Rust gebaseerde decoder ^[1], die vervolgens ook de veiligheidskwesties uit de weg ruimde. Eind 2025 gaf uiteindelijk ook Google toe: de Chromium-status werd gewijzigd van "Obsolete" naar "Assigned", en in februari 2026 verscheen Chrome 145 (opnieuw) met een geïntegreerde JXL-decoder ^[2]. Ook de opname van JPEG XL in de PDF-specificatie heeft waarschijnlijk bijgedragen aan de ommezwaai van Google ^[5]. Ook in april 2026 moet de JPEG-XL-functie zowel in Chrome als in Firefox nog handmatig worden geactiveerd.

Browser- en softwareondersteuning (stand 2026)

JPEG XL-ondersteuning in Windows 11 installeren

Momenteel is het nog nodig om de volgende extensie te installeren om de ondersteuning van JXL in Windows 11 te activeren: JPEG XL – Microsoft Store.

JPEG XL vs. AVIF vs. WebP

De drie moderne webafbeeldingsformaten in vergelijking:

AVIF (gebaseerd op de AV1-videocodec) biedt zeer goede compressie, maar is traag bij het coderen, ondersteunt noch progressieve decodering, noch verliesloze JPEG-hercompressie en is beperkt tot afbeeldingsgroottes van 8.192 x 8.192 pixels, in sommige gevallen zijn 65.536 x 65.536 pixels mogelijk. ^[4]

WebP (de oudere afbeeldingsstandaard van Google) was een goede eerste stap en wordt door veel browsers ondersteund. De compressie blijft echter duidelijk achter bij JPEG XL en AVIF, en ook wat betreft de kleurdiepte (maximaal 8 bit) zijn er beperkingen.

JPEG XL combineert de sterke punten van beide formaten: de beste compressie bij praktische snelheden, progressieve decodering, verliesvrije JPEG-hercompressie, HDR, brede kleurruimten en afbeeldingen tot een miljard pixels ^[1]. Het enige nadeel tot nu toe was de gebrekkige browserondersteuning. Ik ga ervan uit dat de feature flags in Firefox en Chrome nog in 2026 worden geactiveerd en dat het gebruik snel zal toenemen.

Technische kerncijfers van JXL

JPEG XL is gebaseerd op een combinatie van blokgebaseerde DCT-codering (voor de verliesgevende modus, vergelijkbaar met het klassieke JPEG) en een "modulaire modus" voor verliesvrije compressie en synthetische beeldinhoud ^[1]. Als entropiecodering wordt ANS (Asymmetric Numeral Systems) gebruikt – een moderne methode die zowel snel als efficiënt is.
Het formaat ondersteunt kleurdieptes van 8 tot 32 bit per kanaal, variabele kleuronderbemonstering (4:4:4, 4:2:2, 4:2:0), ICC-kleurprofielen, metadata (EXIF, XMP), animaties en zelfs meerdere lagen (layers) in één bestand. De referentie-implementatie is libjxl (C++), daarnaast bestaat jxl-rs, een decoder in Rust, die inmiddels zowel in Chrome als in Firefox wordt gebruikt ^[1].

JXL converteren

Ondanks de groeiende ondersteuning zijn er in 2026 nog genoeg situaties waarin een conversie nodig is: oudere browsers en besturingssystemen zonder of met inactieve JXL-ondersteuning, socialemediaplatforms die het formaat (nog) niet accepteren, of workflows met software die JXL niet kent. In deze gevallen helpt de conversie naar JPEG (voor maximale compatibiliteit en kleine bestanden), PNG (wanneer transparantie of verliesvrije kwaliteit vereist is) of WEBP (voor gebruik op het web). De conversie met online-omzetten.nl is snel en veilig mogelijk, vereist geen installatie van software en is gratis.

Persoonlijk ben ik blij dat de community erin geslaagd is Google weer op het JPEG XL-pad te brengen. JPEG XL is een uitstekend formaat met veel positieve eigenschappen en zal, hopelijk, niet net als JPEG-2000 of JPEG XR na korte tijd weer in de la verdwijnen.

Bronnen

[1] Wikipedia: JPEG XL
^[2] Phoronix: Chrome 145
^[3] JPEG: JPEG XL Whitepaper
^[4] Wikipedia: AVIF
^[5] Phoronix: Google Looks To Bring JPEG-XL Support Back To Chrome / Chromium
^[6] issues.chromium.org: JPEG XL decoding support (image/jxl)
^[7] JPEG XL-softwareondersteuning